Menu

OORSPRONG VAN HET CARNAVAL
Carnaval is een van oorsprong katholiek feest dat vooraf gaat aan de periode van het vasten. Waarschijnlijk vindt het zijn oorsprong in het middeleeuwse Italië, waar het gemaskerd bal veel toeschouwers trok. Vanuit hier waaide het over naar andere delen van Europa.

De precieze oorsprong van het carnaval is niet helemaal duidelijk. Mogelijk is het feest afgeleid van soortgelijke heidense festijnen die al voor de verspreiding van het Christendom plaatsvonden. Zo vertoont het carnaval veel overeenkomsten met de Romeinse Saturnaliën en Bachanalia.

Carnavale
Het is dan ook niet verwonderlijk dat de eerste middeleeuwse vieringen van Carnaval plaatsvonden in de steden van Italië. Met name het Venetiaanse Carnaval , het Carnavale, trok met haar optocht en gemaskerd bal ieder jaar veel toeschouwers. Vanuit Italië sloeg het feest over naar de buurlanden Spanje en Frankrijk, waarna het zich langzaamaan over de rest van Europa verspreidde. Het carnaval vond ieder jaar plaats vlak voor het begin van de vastentijd, de veertig dagen voor Pasen waarin christenen geen vlees mochten eten. Mogelijk stamt de naam van het feest dan ook af van de Latijnse uitdrukking carne vale, dat ‘vaarwel aan het vlees’ betekent. Een andere verklaring is dat Carnaval een verbastering is van het Latijnse woord voor scheepswagen, carrus navalis, wat een verwijzing zou zijn naar de traditionele optochten tijdens het feest.

Tradities van Carnaval
Gedurende de daaropvolgende eeuwen hebben de verschillende regio’s allemaal hun eigen tradities gevormd rondom carnaval. Ook in Nederland is er een duidelijk verschil tussen het Bourgondisch carnaval in Noord-Brabant en het Rijnlands carnaval in Limburg. Zo vindt de Bourgondische variant vooral in cafés en zalen plaats, terwijl de Limburgers carnaval meestal buiten vieren. Daarnaast kennen de Brabanders de traditie om tijdens carnaval de naam van hun dorp of stad aan te passen, terwijl de meeste plaatsen in Limburg dit niet doen. Toch zijn er ook genoeg overeenkomsten te benoemen tussen de beide varianten. Zo is carnaval in beide provincies een feest waarbij muziek, uitbundigheid, optochten en verkleedpartijen centraal staan.

Sociale ommekeer van het feest
Traditioneel gezien begint het echte carnavalsfeest pas de zondag voor het vasten met de machtsoverdracht. Hierbij wordt de symbolische sleutel -en daarmee ook het bestuur- van de stad officieel overgedragen aan Prins Carnaval. De ceremonie staat symbool voor een middeleeuwse traditie, waarbij de sociale orde werdt omgedraaid en de arme bevolking tijdelijk de macht over nam en de draak mocht steken met de stedelijke adel. Een moderne variant hierop is het Brabantse tonproaten en het Limburgse buutereednen, waarbij de sprekers vaak grappen maken over het lokale bestuur.

De elfde van de elfde
Zowel in Limburg als in Brabant begint het carnavalsseizoen echter al op 11 november: ‘de elfde van de elfde’. Op die gekkendag maakt men namelijk het motto van dat jaar bekend en wordt Prins Carnaval officieel benoemd. Het cijfer elf heeft een bijzondere betekenis binnen het katholicisme, omdat het net voor het heilige getal twaalf komt, en dus symbool staat voor het imperfecte. Het getal staan dan ook bekend als het gekkengetal, een woord wat toevallig ook elf letters telt. Lees verder over tradities in het Nederlandse Carnaval.

Waarom verkleden we ons eigenlijk met carnaval?
Lachen, drinken, hossen, feesten, gek doen: het hoort allemaal bij carnaval. En natuurlijk: verkleden! Als je niet verkleed bent, dan word je gewoon de stad uit geknikkerd. Je moet natúúrlijk volledig in het rood-wit-geel, met een kiel of jasje. Maar waarom doen we dat eigenlijk?
Je verkleden is niet iets wat je alleen doet tijdens carnaval. Het is al zo oud als de weg naar Rome (letterlijk) en we doen het bij veel meer gelegenheden. Kijk op Koningsdag maar eens naar buiten! We gaan je niet lastig vallen met allerlei lange oude geschiedenisverhalen van de Romeinen, de Egyptenaren en de Grieken, maar die mannen deden het al duizenden jaren geleden. Zo wisselden de Romeinse slaven en heren van rol tijdens het feest van Saturnus en deden de Germanen een masker op om boze geesten te verjagen. Het verkleden, het anders voordoen dan je bent, dat doen we dus al eeuwen.

Even helemaal los
En waarom doen we het nu? Iedereen heeft zo zijn of haar eigen motivatie om verkleed te gaan. Toch, “het carnavalsfeest blijft het feest waarbij mensen zich vermommen door vreemde kledij aan te trekken, en zo onherkenbaar een alibi hebben om zich in allerlei vormen te buiten te gaan.” (bron). Dat te buiten gaan heeft te maken met waar carnaval eigenlijk voor staat: nog één keer helemaal los voordat de vastenperiode begint.

Boerenkiel of versierd jasje
Tijdens carnaval kleurt het grootste gedeelte van Nederland rood-wit-geel. De mensen die niet meedoen aan deze traditie zijn letterlijk op één hand te tellen en die spotten we voornamelijk op de carnavalszaterdag (dan komen de partyanimals van boven de rivieren een kijkje nemen). Maar je hoeft niet per se een donkerblauwe kiel aan om erbij te horen, je kunt ook een ander versierd jasje aanschaffen.

 
© Copyright 2018 Alle rechten voorbehouden aan Carnavals-Duo-Die-Twee